/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Ontdek het Belle Époque
Home » Leven » Vermaak » New Orleans

Jazzy New Orleans rond 1900

Bakermat van de jazzmuziek

Rond de eeuwwisseling was New Orleans al snel een stad met een unieke en alom aanwezige muziekcultuur. Deze bestond uit 'ragtime' pianisten, opzwepende dansorkesten en 'marching bands' die in de straten speelden. Hieruit groeide een geheel nieuw muziekgenre dat liefhebbers over de hele wereld zou krijgen, namelijk de 'jazz'.


 

Geschiedenis van de muziek in New Orleans

Rond 1900 was New Orleans een stad waar tal van verschillende culturen samenkwamen. Er was altijd een sterke muziektraditie geweest, maar deze werd nu beïnvloed door tal van verschillende muziekstijlen die de immigranten meenamen. Zo ontmoette bijvoorbeeld iets als Duitse marsmuziek de door Afrikaanse slaven begonnen negro spirituals en de meer traditioneel Amerikaanse blues. De samensmelting van deze stijlen leidde tot het ontstaan van de specifieke muziekcultuur in de stad en vervolgens tot het ontstaan van jazzmuziek.


Het muzikale centrum van de stad was de uitgaanswijk Storyville, waar zich veel bordelen en danszalen bevonden. In de bordelen speelden piansiten zogeheten 'ragtime' en in de danszalen de grotere orkesten. De uitgaansgelegenheden in Storyville zouden ook een nieuwe dans voortbrengen, namelijk de 'foxtrot'.

Ondertussen trokken de 'marching bands' regelmatig door de straten van New Orleans. Deze hielden onderlinge 'battles', muzikale straatgevechten die moesten bepalen welke band het beste was. Meestal bepaalden de geluidsterkte en het meest meeslepende ritme wie er won. De term battle is tegenwoordig trouwens weer helemaal gangbaar onder rappers, die er ook een soort van rapgevecht mee aanduiden.

 

De eerste jazz-orkesten

Bij de orkesten ontstond een traditionele bezetting voor de New Orleans jazz. Deze bestond uit de drie melodie-instrumenten -de cornet à pistons, de klarinet en de trombone- en uit een ritmesectie met tuba, banjo en slagwerk. Pas later kwam daar ook de piano en de meer flexibele contrabas bij. De cornet nam in de regel de bovenste stem op zich, waarna de trombone een soort ‘basso continuo’aangaf. De klanken van de klarinet verbond deze twee. Men kende nog geen solo’s voor de instrumentalisten. Aan de ritmes was duidelijk te horen dat de eerste orkesten hun roots hadden in de marching bands.

Al snel ontwikkelde zich verschillen tussen blanke en zwarte orkesten. De zwarte  musici trokken een bluesachtige kant op en lieten hun instrumenten veel meer spreken, jammeren en kuchen. Dit staat ookwel bekend als 'hot intonation'. Dit onderscheidde zich duidelijk van de meer gepolijste, blanke orkesten die een kant opgingen die later bekend zou worden als 'dixieland'.

Bekende jazzmuzikanten, orkesten of clubs waren onder meer:

  • 'Papa' Jack Laine. Een blanke bandleider die zelf slagwerk, althoorn en bas speelde. In 1888 richt hij zijn dansband Relliance op.
  • Piron-Williams-Orchestra. Een donkere jazzband uit New Orleans van negen man sterk.

 

 

Papa Jack Laine (op de voorgrond) met band in 1910

 

 

Bronnen

  • Opitz P.J. - 'De kroniek van onze eeuw. 1900-1909.' Utrecht 1998